Implantologia 03 października 2026

Xenograft wołowy czy wieprzowy? Biomateriały kościozastępcze w implantologii

DentalHolding • Biomateriały MedPark

Odbudowa odpowiedniej objętości kości jest jednym z podstawowych wyzwań współczesnej implantologii. Ubytek kości po ekstrakcji, zanik wyrostka zębodołowego czy niewystarczająca ilość tkanki kostnej w bocznym odcinku szczęki mogą wymagać zastosowania materiału wspomagającego regenerację.

Jedną z najczęściej stosowanych grup są xenografty, czyli materiały kościozastępcze pochodzenia zwierzęcego. W stomatologii wykorzystywane są przede wszystkim xenografty wołowe i wieprzowe.

Powstaje więc praktyczne pytanie: xenograft wołowy czy wieprzowy – jaki biomateriał wybrać do augmentacji kości?

Odpowiedź nie sprowadza się wyłącznie do gatunku, z którego pochodzi materiał. Znaczenie mają również jego struktura, porowatość, wielkość granulek, sposób przygotowania, właściwości manipulacyjne, stabilność przestrzenna oraz rodzaj planowanej procedury regeneracyjnej.

Co to jest xenograft?

Xenograft w stomatologii to materiał przeszczepowy pochodzący od organizmu innego gatunku niż człowiek. W regeneracji kości wykorzystywane są przede wszystkim odpowiednio przetworzone materiały pochodzenia wołowego i wieprzowego.

Proces produkcyjny ma na celu usunięcie składników organicznych i pozostawienie mineralnego rusztowania, które może pełnić funkcję osteokondukcyjną – tworzyć przestrzenną strukturę sprzyjającą wrastaniu nowo powstającej tkanki kostnej.

W przypadku biomateriałów MedPark BOSS i POSS głównym składnikiem jest hydroksyapatyt (HA). Producent opisuje w obu materiałach połączoną strukturę porów mającą sprzyjać powstawaniu nowej tkanki kostnej.

Xenograft, autograft czy materiał syntetyczny?

W chirurgii regeneracyjnej dostępnych jest kilka podstawowych grup materiałów.

Autograft jest kością pobraną od tego samego pacjenta. Zaletą jest jej biologiczny potencjał, natomiast zastosowanie wymaga pobrania materiału z miejsca dawczego i wiąże się z dodatkową procedurą chirurgiczną.

Allograft pochodzi od człowieka będącego dawcą.

Xenograft pochodzi z innego gatunku – w stomatologii najczęściej stosowane są materiały pochodzenia wołowego lub wieprzowego.

Materiały syntetyczne, określane również jako alloplasty, mogą być produkowane m.in. na bazie fosforanów wapnia, hydroksyapatytu lub β-TCP.

Nie istnieje jeden biomateriał optymalny dla wszystkich sytuacji klinicznych. Wybór powinien uwzględniać rodzaj ubytku, planowaną technikę regeneracji, oczekiwane właściwości materiału i dokumentację konkretnego wyrobu.

Xenograft wołowy – charakterystyka

Xenograft wołowy jest jednym z najlepiej poznanych rodzajów materiałów kościozastępczych wykorzystywanych w implantologii.

Materiały tego typu mogą być wykorzystywane m.in. podczas GBR – sterowanej regeneracji kości, augmentacji wyrostka zębodołowego, zachowania zębodołu po ekstrakcji, podnoszenia dna zatoki szczękowej, odbudowy wybranych ubytków kostnych oraz procedur związanych z leczeniem implantologicznym.

MedPark BOSS – xenograft wołowy

Przykładem xenograftu wołowego jest MedPark BOSS.

Według dokumentacji producenta BOSS jest materiałem wytwarzanym z kości gąbczastej pochodzenia wołowego, którego głównym składnikiem jest hydroksyapatyt.

Materiał posiada połączoną strukturę porów. MedPark wskazuje, że ma ona umożliwiać powstawanie nowej tkanki kostnej wewnątrz materiału po jego implantacji w obszarze jamy ustnej i części szczękowo-twarzowej.

BOSS przeznaczony jest do wypełniania ubytków i przestrzeni kostnych w obszarze jamy ustnej oraz części szczękowo-twarzowej, w celu zabezpieczenia przestrzeni, w której może tworzyć się nowa tkanka kostna.

Granulacja MedPark BOSS

BOSS dostępny jest w różnych rozmiarach cząstek. Dokumentacja producenta wymienia między innymi:

  • Powder: 0,2–1,0 mm
  • Chip: 1,0–2,0 mm

Dostępność różnych granulacji pozwala lekarzowi dobrać wariant materiału do charakteru ubytku oraz przyjętej techniki augmentacyjnej.

Xenograft wieprzowy – charakterystyka

Alternatywą dla materiałów wołowych jest xenograft wieprzowy.

Podobnie jak xenograft wołowy, odpowiednio przygotowany materiał wieprzowy pełni przede wszystkim funkcję osteokondukcyjnego rusztowania dla procesu regeneracji.

Badania porównawcze analizują oba rodzaje materiałów m.in. pod kątem ilości nowo utworzonej kości, pozostałości graftu oraz zachowania materiału w procedurach takich jak augmentacja dna zatoki szczękowej czy alveolar ridge preservation.

MedPark POSS – xenograft wieprzowy

MedPark POSS jest xenograftem produkowanym z kości gąbczastej pochodzenia wieprzowego.

Jego głównym składnikiem jest hydroksyapatyt. Według instrukcji producenta pory materiału są ze sobą połączone, co ma ułatwiać tworzenie nowej tkanki kostnej wewnątrz materiału po jego implantacji.

W procesie produkcji składniki organiczne są usuwane poprzez wieloetapową obróbkę chemiczną oraz następującą po niej obróbkę w wysokiej temperaturze.

POSS jest przeznaczony do wypełniania ubytków lub miejsc poekstrakcyjnych w obrębie jamy ustnej i części szczękowo-twarzowej w celu stworzenia przestrzeni dla powstawania nowej tkanki kostnej.

Granulacja MedPark POSS

MedPark oferuje POSS w różnych wielkościach cząstek:

  • Powder: 0,2–1,0 mm
  • Chip: 1,0–2,0 mm

Producent wskazuje możliwość wykorzystania POSS m.in. w procedurach socket preservation, sinus lift, ubytkach periodontologicznych i augmentacji wyrostka.

Xenograft wołowy czy wieprzowy – który wybrać?

To jedno z najczęściej pojawiających się pytań przy wyborze biomateriału kościozastępczego.

Obecne dane naukowe nie uzasadniają prostego stwierdzenia, że sam fakt wołowego lub wieprzowego pochodzenia czyni jeden xenograft klinicznie lepszym od drugiego.

Dlatego wybór powinien uwzględniać właściwości konkretnego produktu i potrzeby danego przypadku klinicznego, a nie wyłącznie jego pochodzenie.

Jakie znaczenie ma porowatość biomateriału?

Jedną z istotnych właściwości materiału do augmentacji kości jest jego struktura przestrzenna.

Połączone mikro- i makropory tworzą rusztowanie, w które może wrastać nowo powstająca tkanka. Z punktu widzenia biomateriału osteokondukcyjnego istotne jest więc nie tylko jego pochodzenie, ale również architektura materiału.

MedPark w dokumentacji BOSS i POSS zwraca szczególną uwagę właśnie na połączoną strukturę porów obu xenograftów.

Jakie znaczenie ma granulacja?

Wielkość cząstek wpływa między innymi na sposób manipulacji materiałem oraz możliwość jego rozmieszczenia w obszarze augmentowanym.

Mniejsze granulki mogą być przydatne do dokładnego wypełniania niewielkich i nieregularnych przestrzeni. Większe cząstki mogą być rozważane w innych konfiguracjach ubytku, zależnie od techniki regeneracyjnej.

Nie należy jednak traktować zasady „mniejsze do małych ubytków, większe do dużych” jako uniwersalnego protokołu. Dobór granulacji powinien uwzględniać instrukcję użycia konkretnego materiału i planowany sposób regeneracji.

Xenograft w GBR

GBR – Guided Bone Regeneration, czyli sterowana regeneracja kości, jest jednym z podstawowych zastosowań biomateriałów w implantologii.

Materiał kościozastępczy może pełnić funkcję rusztowania i pomagać w utrzymaniu przestrzeni regeneracyjnej. W wielu procedurach graft jest dodatkowo zabezpieczany odpowiednio dobraną membraną.

W ofercie MedPark zarówno BOSS, jak i POSS mogą być elementem procedur regeneracyjnych, a uzupełnieniem systemu może być odpowiednio dobrana membrana kolagenowa.

Xenograft i socket preservation

Po ekstrakcji zęba rozpoczyna się przebudowa wyrostka zębodołowego. W określonych sytuacjach klinicznych lekarz może zdecydować o zastosowaniu procedury socket preservation, której celem jest ograniczenie utraty warunków kostnych istotnych dla późniejszego leczenia.

Xenograft może zostać wykorzystany jako materiał wypełniający zębodół. Zarówno materiały wołowe, jak i wieprzowe są przedmiotem badań dotyczących zachowania wyrostka po ekstrakcji.

Jaki materiał do sinus lift?

Materiał do sinus lift powinien zapewniać warunki umożliwiające regenerację w przestrzeni utworzonej podczas augmentacji dna zatoki szczękowej.

Xenografty wołowe mają długą historię zastosowania w tym wskazaniu, a materiały wieprzowe stanowią alternatywę wykorzystywaną w procedurach regeneracyjnych.

Samo pochodzenie materiału nie powinno być jedynym kryterium wyboru biomateriału do sinus lift.

BOSS czy POSS – jak podejść do wyboru?

MedPark BOSS i MedPark POSS należą do tej samej kategorii xenograftów, ale różnią się źródłem materiału.

BOSS – xenograft z kości gąbczastej pochodzenia wołowego.

POSS – xenograft z kości gąbczastej pochodzenia wieprzowego.

Oba materiały bazują na hydroksyapatycie i posiadają strukturę porowatą przeznaczoną do zastosowania jako rusztowanie w procesie regeneracji kości.

Przy wyborze warto analizować nie tylko źródło xenograftu, ale również:

  • wskazanie kliniczne,
  • anatomię ubytku,
  • wielkość i strukturę cząstek,
  • sposób manipulacji materiałem,
  • planowaną technikę GBR,
  • potrzebę zastosowania membrany,
  • oczekiwaną stabilność przestrzenną,
  • dokumentację i instrukcję użycia konkretnego wyrobu.

Biomateriały MedPark w implantologii

Portfolio MedPark pozwala wykorzystać różne rozwiązania w zależności od planowanego protokołu regeneracyjnego.

BOSS zapewnia możliwość zastosowania xenograftu pochodzenia wołowego, natomiast POSS stanowi wariant pochodzenia wieprzowego.

W procedurach GBR materiały kościozastępcze mogą być łączone z odpowiednio dobraną membraną barierową, np. resorbowalną membraną kolagenową.

Takie podejście pozwala lekarzowi dobierać elementy procedury regeneracyjnej do konkretnej sytuacji klinicznej zamiast ograniczać wybór wyłącznie do pochodzenia biomateriału.

Xenograft wołowy czy wieprzowy – podsumowanie

Zarówno xenograft wołowy, jak i xenograft wieprzowy są wykorzystywane jako materiały kościozastępcze w nowoczesnej implantologii.

Dostępne dane kliniczne nie wskazują obecnie na jednoznaczną przewagę jednego pochodzenia nad drugim w zakresie ilości nowo powstającej kości w badanych procedurach.

Dlatego przy wyborze biomateriału warto spojrzeć szerzej: na właściwości konkretnego produktu, jego porowatość, granulację, sposób przygotowania, zachowanie podczas zabiegu oraz wskazanie kliniczne.

MedPark BOSS jest xenograftem pochodzenia wołowego, natomiast MedPark POSS – wieprzowego. Oba rozwiązania umożliwiają lekarzowi dobór materiału do przyjętego protokołu regeneracyjnego.


Najczęściej zadawane pytania – xenografty w stomatologii

Co to jest xenograft w stomatologii?

Xenograft to materiał przeszczepowy pochodzący od innego gatunku. W stomatologicznej regeneracji kości powszechnie wykorzystywane są odpowiednio przetworzone materiały pochodzenia wołowego i wieprzowego.

Xenograft wołowy czy wieprzowy – który wybrać?

Dobór powinien uwzględniać właściwości konkretnego materiału, rodzaj zabiegu, anatomię ubytku oraz instrukcję użycia. Samo pochodzenie wołowe lub wieprzowe nie jest jedynym kryterium wyboru.

Czym jest MedPark BOSS?

MedPark BOSS jest xenograftem wykorzystującym kość gąbczastą pochodzenia wołowego. Głównym składnikiem materiału jest hydroksyapatyt.

Czym jest MedPark POSS?

MedPark POSS jest xenograftem wykorzystującym kość gąbczastą pochodzenia wieprzowego, którego głównym składnikiem jest hydroksyapatyt.

Czy xenograft można stosować w GBR?

Xenografty są wykorzystywane w procedurach sterowanej regeneracji kości. Materiał może pełnić funkcję osteokondukcyjnego rusztowania oraz pomagać w utrzymaniu przestrzeni regeneracyjnej.

Czy xenograft można stosować przy sinus lift?

Xenografty wołowe i wieprzowe są wykorzystywane w augmentacji dna zatoki szczękowej. Dobór konkretnego materiału powinien wynikać z sytuacji klinicznej i instrukcji użycia wyrobu.

Czy wielkość granulek biomateriału ma znaczenie?

Granulacja wpływa między innymi na sposób manipulacji materiałem i jego rozmieszczenie w ubytku. Dobór wielkości cząstek powinien wynikać z rodzaju procedury, sytuacji klinicznej i instrukcji użycia danego materiału.


MedPark BOSS i POSS dostępne są w DentalHolding.

Poznaj xenografty oraz membrany MedPark przeznaczone do procedur regeneracyjnych w implantologii i chirurgii stomatologicznej.

Sprawdź biomateriały i membrany MedPark →

Materiał przeznaczony dla profesjonalistów medycznych. Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują instrukcji użycia wyrobu medycznego ani indywidualnej oceny klinicznej lekarza.

PROGRAM WDROŻENIOWO-SZKOLENIOWY

Praca z biomateriałami MEDPARK w praktyce

Program szkoleń DentalHolding poświęcony praktycznemu zastosowaniu biomateriałów, membran kolagenowych oraz Sticky Bone MEDPARK w zabiegach regeneracji kości.

Demonstracja zastosowania biomateriałów MEDPARK w gabinecie stomatologicznym
DEMONSTRACJA WORKFLOW

Biomateriały MEDPARK krok po kroku

Praktyczna prezentacja przygotowania i aplikacji biomateriału, jego formowania i stabilizacji oraz zastosowania membrany w procedurach regeneracyjnych.

Warsztaty MEDPARK – praktyczna praca z biomateriałami na modelach
WARSZTATY PRAKTYCZNE

Praca z biomateriałami na modelach

Uczestnicy samodzielnie ćwiczą aplikację biomateriałów S1 Sticky Bone i BOSS, ich modelowanie oraz pokrywanie obszaru regeneracji membraną kolagenową COLLA.

Program wdrożeniowy biomateriałów MEDPARK DentalHolding
WDROŻENIE DO PRAKTYKI

Od szkolenia do pracy w gabinecie

Program pomaga poznać właściwości i sposób pracy z systemem MEDPARK oraz przygotować zespół do świadomego wykorzystania biomateriałów i membran w codziennej praktyce.